Definify.com

Definition 2024


सूर्य

सूर्य

Hindi

Noun

सूर्य (sūrya) m (Urdu spelling سوریہ)

  1. (astronomy) sun

Declension

Declension of सूर्य
singular plural
direct सूर्य (sūrya) सूर्य (sūrya)
oblique सूर्य (sūrya) सूर्यों (sūryõ)
vocative सूर्य (sūrya) सूर्यो (sūryo)

Synonyms


Nepali

Noun

सूर्य (sūrya), pronounced सुर्य (surya)

  1. (astronomy) sun

Sanskrit

Etymology

Variety of सूर (sū́ra, the sun), from स्वर् (svár, the sun, sunshine), from Proto-Indo-Iranian *súHr̥, ultimately from Proto-Indo-European *sóh₂wl̥, whence also Ancient Greek ἥλιος (hḗlios), Latin sōl and Persian خور (khur).

Noun

सूर्य (sū́rya) m

  1. the sun or its deified form Surya
    • ~1520, Krishna Das Kaviraja, “Ādi-līlā”, in Śrī Caitanya-caritāmṛta:
      एइ चन्द्र सूर्य दुइ परम सदय जगतेर भाग्ये गौडे करिला उदय।
      ei candra sūrya dui parama sadaya jagatera bhāgye gauḍe karilā udaya.
      These two, the sun and moon, are very kind to the people of the world. Thus for the good fortune of all, They have appeared on the horizon of Bengal.
  2. a symbolical expression for the number twelve (in allusion to the sun in the 12 signs of the zodiac)
  3. the swallowwort, certain milkweeds (Asclepias and Calotropis gigantea, = अर्क (arka))
  4. name of the son of Bali
  5. name of a Dānava
  6. name of an astronomer (= सूर्यदास (sūrya-dāsa))
  7. epithet of Shiva
  8. name the daughter of Surya or the Sun
  9. = वाच् (vāc)
  10. = सूर्यासूक्ता (sūryā-sūktā)
  11. new bride
  12. drug
  13. the colocynth or bitter gourd

Declension

Masculine a-stem declension of सूर्य
Nom. sg. सूर्यः (sūryaḥ)
Gen. sg. सूर्यस्य (sūryasya)
Singular Dual Plural
Nominative सूर्यः (sūryaḥ) सूर्यौ (sūryau) सूर्याः (sūryāḥ)
Vocative सूर्य (sūrya) सूर्यौ (sūryau) सूर्याः (sūryāḥ)
Accusative सूर्यम् (sūryam) सूर्यौ (sūryau) सूर्यान् (sūryān)
Instrumental सूर्येण (sūryeṇa) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्यैः (sūryaiḥ)
Dative सूर्याय (sūryāya) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Ablative सूर्यात् (sūryāt) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Genitive सूर्यस्य (sūryasya) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्याणाम् (sūryāṇām)
Locative सूर्ये (sūrye) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्येषु (sūryeṣu)

Descendants

  • Assamese: সূৰুয (sūruya)
  • Bengali: সূর্য (sūryo)
  • Dhivehi: އިރު (iru)
  • Gujarati: સૂરજ (sūraj)
  • Hindi: सूरज (sūraj)
  • Konkani: सूर्यु (sūryu)
  • Malay: suria
  • Marathi: सुरिज (surij)
  • Nepali: सूर्य (sūrya)
  • Newari: सूर्द्य (sūrdya)

Adjective

सूर्य (sū́rya)

  1. solar (perhaps wrong reading of सौर्य (saurya))

Declension

Masculine a-stem declension of सूर्य
Nom. sg. सूर्यः (sūryaḥ)
Gen. sg. सूर्यस्य (sūryasya)
Singular Dual Plural
Nominative सूर्यः (sūryaḥ) सूर्यौ (sūryau) सूर्याः (sūryāḥ)
Vocative सूर्य (sūrya) सूर्यौ (sūryau) सूर्याः (sūryāḥ)
Accusative सूर्यम् (sūryam) सूर्यौ (sūryau) सूर्यान् (sūryān)
Instrumental सूर्येण (sūryeṇa) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्यैः (sūryaiḥ)
Dative सूर्याय (sūryāya) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Ablative सूर्यात् (sūryāt) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Genitive सूर्यस्य (sūryasya) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्याणाम् (sūryāṇām)
Locative सूर्ये (sūrye) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्येषु (sūryeṣu)
Feminine ā-stem declension of सूर्य
Nom. sg. सूर्या (sūryā)
Gen. sg. सूर्यायाः (sūryāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative सूर्या (sūryā) सूर्ये (sūrye) सूर्याः (sūryāḥ)
Vocative सूर्ये (sūrye) सूर्ये (sūrye) सूर्याः (sūryāḥ)
Accusative सूर्याम् (sūryām) सूर्ये (sūrye) सूर्याः (sūryāḥ)
Instrumental सूर्यया (sūryayā) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्याभिः (sūryābhiḥ)
Dative सूर्यायै (sūryāyai) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्याभ्यः (sūryābhyaḥ)
Ablative सूर्यायाः (sūryāyāḥ) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्याभ्यः (sūryābhyaḥ)
Genitive सूर्यायाः (sūryāyāḥ) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्याणाम् (sūryāṇām)
Locative सूर्यायाम् (sūryāyām) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्यासु (sūryāsu)
Neuter a-stem declension of सूर्य
Nom. sg. सूर्यम् (sūryam)
Gen. sg. सूर्यस्य (sūryasya)
Singular Dual Plural
Nominative सूर्यम् (sūryam) सूर्ये (sūrye) सूर्याणि (sūryāṇi)
Vocative सूर्य (sūrya) सूर्ये (sūrye) सूर्याणि (sūryāṇi)
Accusative सूर्यम् (sūryam) सूर्ये (sūrye) सूर्याणि (sūryāṇi)
Instrumental सूर्येण (sūryeṇa) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्यैः (sūryaiḥ)
Dative सूर्या (sūryā) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Ablative सूर्यात् (sūryāt) सूर्याभ्याम् (sūryābhyām) सूर्येभ्यः (sūryebhyaḥ)
Genitive सूर्यस्य (sūryasya) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्याणाम् (sūryāṇām)
Locative सूर्ये (sūrye) सूर्ययोः (sūryayoḥ) सूर्येषु (sūryeṣu)

References

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 1243